Strona główna Tematycznie Na weekend Frankonia na weekend: 2 dni na Bamberg to za mało!

Frankonia na weekend: 2 dni na Bamberg to za mało!

40 min. czytania
1
1

Bamberg – weekend to za mało!

Bamberg będzie doskonałym miejscem na spędzenie czasu dla wielu osób. Miłośnicy historii Średniowiecza i sztuki mogą zagłębić się w ulicach miasta, które ocalało w czasie wojen i jest jednym wielkim muzeum samym w sobie. Amatorzy piwa mogą sprawdzić wszystkie browary, produkujące piwo w Bambergu i okolicach. Dodajcie do tego mnóstwo miejsc ze wspaniałą kuchnią frankońską na obiad i kolację oraz wieczorny chill i dojdziecie do wniosków, że weekend to za mało. My, w każdym razie, stwierdziliśmy tak już po paru godzinach.

Bamberg na weekend - Regnitz i Katedra w tle

Stare miasto Bambergu, nazywanego nawet w dzisiejszych czasach Frankońskim Rzymem (również jest zbudowane na siedmiu wzgórzach), znalazło się na liście UNESCO w 1993 roku. Obejmuje trzy dzielnice – Miasto na Wzgórzach, Wyspę oraz Dzielnicę Ogródków. Sam podział miasta już wskazuje, w jaki sposób miasto funkcjonowało od samego początku. Warto poświęcić uwagę każdej z nich, poznając różne oblicza Bambergu.

Bamberg, Frankonia

Bamberg jest takim jednym wielkim muzeum pod otwartym niebem. Wiele mieszkań, w których żyją ludzie, ma po kilkaset lat. Brzmi niesamowicie romantycznie, choć generuje to zmagania z krzywymi ścianami, myślą techniczną ówczesnych deweloperów (obecnym też to zdarza się nader często!), długie dyskusje z konserwatorami budynków oraz masę spraw, o których nie myślą osoby, mieszkające w nowoczesnych wielopiętrowcach z windą.

Bamberg, Frankonia

Bamberg – Miasto na wzgórzach

Pierwsze wzmianki o Bambergu zaczęły się pojawiać pod koniec X wieku, a już w XI król Henryk II założył tu biskupstwo. Arcybiskup był władcą miasta aż do XIX wieku, kiedy po wojnach napoleońskich i innych zmianach w Niemczech, zostało dołączone do Bawarii (co wcale nie spotkało się z takim uznaniem, z wielu rozmów zrozumieliśmy, że mieszkańcy miasta nadal czują się Frankończykami, a nie Bawarczykami).

Arcybiskup rezydował w górnej części miasta, okupując miejsce głównie na Katedralnym wzgórzu. Mieszczą się tu: Katedra, Nowa Rezydencja Biskupa oraz Stary Dwór.

Archikatedra św. Piotra i św. Jerzego

Katedra dominuje nad miastem i jest widoczna z daleka.

Zbudowana jest w romańsko-gotyckim stylu i, jak kufer Magika, pełna jest niespodzianek i historii, które zostały uwiecznione w rzeźbach oraz szczegółach ozdobnych katedry.

Archikatedra św. Piotra i św. Jerzego, Bamberg

Fundatorami katedry są król Henryk II oraz Kunegunda, którzy zostali tu również pochowani. Grobowiec wykonał Tilman Riemenschneider, jeden z najbardziej znanych niemieckich rzeźbiarzy w Średniowieczu. Zobaczyliśmy wiele jego prac we Frankonii, gdzie zresztą pracował najczęściej.

Archikatedra św. Piotra i św. Jerzego, Bamberg

Tutaj również pochowany jedyny (jak podkreślają wszędzie – na północ od Alp) papież Klemens II.

Archikatedra św. Piotra i św. Jerzego, Bamberg - grobowiec papieża Klemensa II

Katedra jest ogromna i warto zarezerwować na nią więcej czasu, by mieć możliwość podziwiać rzeźby i ołtarze.

Archikatedra św. Piotra i św. Jerzego, Bamberg

Archikatedra św. Piotra i św. Jerzego, Bamberg

Zwróćcie tylko uwagę na kwestię parkingu, jeśli przyjeżdżacie do Bambergu samochodem. Pod Katedrą, owszem, jest parking. Jednak parking jest bezpłatny tylko na czas porannych mszy. Po zakończeniu mszy wraca obowiązek wniesienia opłaty parkingowej. Jeśli zostawicie tu samochód na cały dzień, możecie po powrocie znaleźć dość kosztowny bilet za zwiedzanie miasta. Dodatkowo, podczas mszy oraz świąt nie wolno zwiedzać Katedry!

Jeździec Bamberski

Jedna z najbardziej tajemniczych rzeźb Katedry, Bambergu i nie tylko. Nie wiadomo, kto jest autorem oraz nie wiadomo, kogo przedstawia. Interpretacji jest wiele, a na przestrzeni stuleci nie zostały odnalezione dokumenty, potwierdzające jakąkolwiek z tez.

Jeździec Bamberski - Archikatedra św. Piotra i św. Jerzego, Bamberg

Uważa się, że może przedstawiać Henryka II Świętego, Henryka I Ptasznika, Konrada III, Fryderyka II Hohenstaufa lub króla Węgier Stefana I Świętego. Niektórzy historycy upierają się przy wątku Świętego Jerzego.

Postać w koronie jednoznacznie sprawowała funkcję co najmniej przywódczą. Może kiedyś ta zagadka zostanie kiedyś rozwikłana.

Bramy i portale Archikatedry

Zostawcie sobie czas na podziwianie bram i portali – kunszt rzeźbiarzy jest wielki!

Stary Dwór

Stary Dziedziniec, Bamberg

Tu mieści się Muzeum Historii i kaplica Św. Katarzyny. Kiedyś mieściła się tu Rezydencja Arcybiskupa – poczynając od XI wieku, pełniła swoją funkcję aż do momentu wybudowania Nowej. Budynek robi ogromne wrażenie i jest jednym z najbardziej monumentalnych i pozostających w pamięci budynków w mieście.

Stary Dwór, Bamberg

Stary Dwór, Bamberg

Muzeum Historii otwarte jest wt-sb 10:00-17:00.

Nowa Rezydencja

Nowa Rezydencja, Bamberg

Nową Rezydencję, choć wcale nie jest taka “nowa” – pochodzi z XVII wieku, można zwiedzać codziennie. Od 29.03 do końca września od 09:00 do 18:00, od października do 28 marca – od 10:00 do 16:00. Cena biletów – 4,50 EUR (z Bambergcard – zniżka).

W środku nie wolno robić zdjęć, jedynie na zewnątrz, przed budynkiem do użytku własnego. Ale Sala Imperialna zrobi na was gigantyczne wrażenie, nawet jeśli nie zrobicie na pamiątkę ani jednego zdjęcia!!!!

Ogród Różany

Moja ulubiona część tego wzgórza.

Ogród Różany, Bamberg

Mimo, że podczas naszej wizyty róż jeszcze nie było (początek maja), nie musiałam nawet specjalnie używać wyobraźni, jak tu może być pięknie, kiedy te wszystkie setki krzaków pokryją się kwiatami i będą roztaczać aromat na całą okolicę.

Ogród Różany, Bamberg

Z ogrodu można podziwiać piękną panoramę miasta oraz jego czerwonych dachów.

Ogród Różany, Bamberg

Na górę jedzie autobus 910. Spacery to świetna rzecz! Ale mając mało czasu w Bambergu, polecamy oszczędzać nogi i postawić na relację “wjeżdżać-schodzić”. Tym dłuższy będzie wasz weekend w Bambergu!!!

Bamberg – Wyspa

Z powstaniem Wyspy związana jest piękna legenda. Podczas szukania miejsca dla Ratusza były ogromne spory, gdzie postawić budynek. Nie można było go postawić na ziemi Biskupa – powodowało to niepotrzebne nerwy wśród mieszkańców miasta. Z tego samego powodu Biskup nie chciał wyrazić zgody na budowę Ratusza w części kupiecko-ogrodniczej, nie zamierzał również rezygnować z części swoich ziem. Wtedy mieszkańcy wkurzyli się i nasypali sztuczną wyspę pośrodku rzeki, na której został wybudowany Ratusz (teraz na mapach Stary Ratusz).

Stary Ratusz, Bamberg

Przepiękny barokowy Ratusz na rzece Regnitz symbolicznie dzieli miasto na historyczne dzielnice.

Stary Ratusz, Bamberg

Często staje się też przedmiotem żartów – jeśli dokładnie przypatrzeć się freskom na ścianach, widać, że podczas restauracji budynku autor bardzo starał się odtworzyć efekt 3D.

Stary Ratusz, Bamberg

Nóżka cherubina zdaje się przebijać ścianę, a nie być jej przedłużeniem.

Dzisiaj Stary Ratusz jest jednym z ulubionych miejsc na spacery i spotkania.

Stary Ratusz, Bamberg, Frankonia

Sporo osób od rana do wieczora kłębi się po obu stronach Ratusza, robiąc sobie pamiątkowe zdjęcia lub po prostu odpoczywając na moście i łapiąc bryzę.

Stary Ratusz, Bamberg, Frankonia

Jest to też jedno z najlepszych miejsc na “Złotą godzinę” lub na obserwowanie zachodu słońca.

Stary Ratusz, Bamberg, Frankonia

Mitoraj w Bambergu

Na końcu mostu stoi rzeźba Igora Mitoraja.

Rzeźba Igora Mitoraja w Bambergu

Najbardziej jego rzeźby podobały mi się w Pompejach – wyglądały tak, jakby stały tam od zawsze, te wszystkie stulecia, wraz z pozostałymi ruinami. Jednak prace jego są tak rozpoznawalne, że coraz mniej zastanawiam się “czy pasuje”, coraz częściej uśmiecham się, gdy widzę pięknych, charakterystycznych gigantów, ustawionych w miastach na całym świecie.

Rzeźba nie kłóci się z bardziej klasycznymi pomnikami – razem wyznaczają trasę zwiedzania dla gości miasta lub służą jako punkty orientacyjne lub miejsca spotkań.

Bamberg, Frankonia

Człowiek z Widelcem

Jeszcze jeden Pan zasługuje na uwagę w tej części miasta – Człowiek z Widelcem!

Człowiek z widelcem, Bamberg

Tu właśnie mieszkańcy umawiają się na spotkania wieczorem.

A dlaczego Człowiek z widelcem? Skoro to ewidentnie Neptun czy Posejdon z trójzębem, w zależności od tego, jaką mitologię lubicie bardziej. A dlatego, że w katolickim mieście nie mógł stać pomnik ku czci innego Boga. Dlatego jest to pomnik “randomowego” Człowieka z Widelcem. Można byłoby uznać to za śmieszne i niedorzeczne, ale historia Bambergu w okresie XVI-XVII stuleci może rzucić nieco więcej światła na sprawę – inkwizycja podczas panowania Księcia-Biskupa Johanna George’a II była szczególnie okrutna, odbierając życie setkom osób.

Człowiek z Widelcem zerka sobie na plac obok.

Wyspa, Bamberg

Bamberg, Frankonia

W tej części miasta pojawia się sporo sklepów i kawiarni, w których można nieco zapomnieć o pędzącym czasie.

Bamberg na szczęście

Gdyby ktokolwiek był zdecydowany zostawić klucz do swojego serca w Bambergu, ma ku temu możliwość.

Bamberg, Frankonia - kłódki na szczęście nad rzeką Regnitz

Jest całkiem sporo miejsca!!! ;)

Ja kawałek swojego zostawiłam, co prawda z części, do której zamek nie jest potrzebny .

Bamberg, Frankonia

Bamberg nocą

Wieczorem, póki większość osób gromadziła się w centrum miasta i jego górnej części, poszliśmy na spacer ulicami tej dzielnicy, dzieląc je ze sporadycznymi grupami osób i gwiazdami.

Bamberg, Frankonia

Nie znalazłam autora tej instalacji ani opisu, co chciał przekazać. Natomiast instalacja zapada w pamięć i nie pozwala o sobie zapomnieć. Przejechaliśmy obok niej trzy razy – aż w końcu wróciliśmy do hotelu specjalną trasą, by zobaczyć ją z bliska.

Po drodze przekroczyliśmy rzekę kilkakrotnie, nie mogąc napatrzeć się na piękną linię miasta, poprzecinaną mostami.

Bamberg nocą

Bamberg nocą

Tu chyba przychodzi się na randki  i na odrobinę intymności i prywatności.

Bamberg nocą

Bamberg – Dzielnica Ogródków

Tradycje ogrodnictwa w Bambergu sięgają aż Średniowiecza. Kiedyś tu było nawet 500 gospodarstw, które grały znaczącą rolę w gospodarce miasta, specjalizując się w handlu nasionami i lukrecją.

Teraz zostało ich około 40, pielęgnują tu tradycje, przekazywane z pokolenia na pokolenia, dostarczając świeże zioła, warzywa i owoce dla mieszkańców i restauracji miasta.

Dzielnica Ogrodników, Bamberg

Dzielnica Ogrodników, Bamberg

W Bambergu hodują unikalną odmianę ziemniaków – Bamberger HörnlaSą małe, owalne, nieregularnego kształtu, mają lekkawy, orzechowy posmak. Są wpisane na listę regionalnych specjalności Unii Europejskiej.

Bamberger Hörnla - unikalna odmiana ziemniaków, która rośnie w Południowej Frankonii

Ta odmiana jest najstarszą niemiecką odmianą ziemniaków. Pierwsze pisemne wzmianki o niej pojawiły się w połowie XIX wieku.

Bamberg jest znany również z lukrecji. Po raz pierwszy napisali o niej w 1520 roku, kiedy już stanowiła znaczącą część upraw. Nie wiadomo, skąd przybyła do Frankonii. Według jednej z legend, wyrosła tam, gdzie stąpała królowa Kunegunda. Później, cukier trzcinowy i z buraków oraz leki sprawiły, że straciła swoją mocną pozycję. Powoli wraca do łask – ogrodników i mieszkańców.

Wciąż najmniej odwiedzana przez turystów, Dzielnica Ogrodników została włączona nie tylko na listę UNESCO, również do Bawarskiego Rejestru Dziedzictwa Kulturowego w 2014 roku.

Dzielnica Ogrodników, Bamberg

Typowa niska zabudowa, małe okna, wielkie drewniane bramy i wjazdy – domy z wieloletnią, wielowiekową historią, w których wychowało się niejedno pokolenie Bambrów.

Dzielnica Ogrodników, Bamberg

Odwiedziliśmy dom pana Niedermeiera, który wkłada ogromny wysiłek w kultywowanie tradycji. Każdy szczegół jego domu opowiada historię. Mnóstwo zdjęć w albumach upamiętnia nie tylko członków rodziny, również spotkania społeczności oraz z poznańskimi Bambrami, z którymi już jakiś czas temu nawiązali relacje i bardzo się zaprzyjaźnili.

Dzień Otwartych Drzwi w Dzielnicy Ogrodników

Co roku w Dzielnicy Ogrodników odbywa się Dzień Otwartych Drzwi. Można zakupić zioła i kwiaty.

Dzień Otwartych Drzwi w Dzielnicy Ogrodnictwa, Bamberg

Dzień Otwartych Drzwi w Dzielnicy Ogrodnictwa, Bamberg

Dzień Otwartych Drzwi w Dzielnicy Ogrodnictwa, Bamberg

Zakupić nalewki i wina, które powstały z zeszłorocznych zbiorów.

Dzień Otwartych Drzwi w Dzielnicy Ogrodnictwa, Bamberg

Dzień Otwartych Drzwi w Dzielnicy Ogrodnictwa, Bamberg

Dzień Otwartych Drzwi w Dzielnicy Ogrodnictwa, Bamberg

Spacerując wzdłuż grządek, można napić się kawy, zjeść kawałek pysznego domowego ciasta.

Dzień Otwartych Drzwi w Dzielnicy Ogrodnictwa, Bamberg

Albo zjeść coś małego i napić się piwa lub drinka z domową nalewką (z wodą gazowaną). I porozmawiać z ludźmi z całego miasta, którzy przyszli tutaj nie tylko po zakupy, również by spędzić miło dzień i odpocząć.

Dzień Otwartych Drzwi w Dzielnicy Ogrodnictwa, Bamberg

Muzeum Ogrodników i Hodowców Winorośli

Tutaj działa również bardzo ciekawe muzeum – Ogrodników i Hodowców Winorośli. Znajduje się w tradycyjnym domu Ogrodnika, wnętrza którego zabiorą odwiedzających w podróż 100 lat wstecz oraz opowiedzą o tradycjach tej ważnej dla miasta dzielnicy.

Muzeum Ogrodników i Hodowców Winorośli, Bamberg, Frankonia - Bawaria

Muzeum Ogrodników i Hodowców Winorośli

Mittelstr. 34, Bamberg

Otwarte sr-nd 11:00-17:00, od maja do późnego października

BAMBERGcard

Polecamy bardzo zakup karty turystycznej BAMBERGcard, jeśli planujecie zostać w mieście dłużej, niż jeden dzień. Karta kosztuje 14,90 EUR i jest ważna przez 3 dni. Obejmuje wejście do 6 muzeów oraz bezpłatny transport w Bambergu i okolicach (co w praktyce oznacza, że dojedziecie do pobliskich miejscowości i browarów tam znajdujących się, za darmo).

W ramach tej karty jest również audio-przewodnik w języku angielskim, który można wypożyczyć na 4 godziny.

Polski przewodnik w Bambergu

Jeśli jednak lubicie zwiedzać miasto z przewodnikiem, polecam z całego serca spacery po atrakcjach Bambergu z panią Ewą. Pani Ewa mówi po polsku i jest wielką encyklopedią historii i sztuki miasta.

Kilka godzin w jej towarzystwie zleciały nam jak jedna sekunda, a jej wiedza, nawet na temat najdrobniejszych szczegółów zabytków Bambergu, powodowała, że chciało się wydłużyć naszą wycieczkę w nieskończoność. Dowiedzieliśmy się mnóstwa ciekawostek na temat historii nie tylko miasta, również Frankonii.

Drzwi Katedry, Bamberg

Powiem tylko, że tylko o tym Portalu Katedry rozmawialiśmy, zdaje się, co najmniej pół godziny. A mam wrażenie, gdyby nie gonił nas czas, Pani Ewa mogłaby o nich opowiadać kolejne dwie.

W celu organizacji takiej wycieczki najlepiej skontaktować się z Działem Turystyki miasta Bamberg lub z nami (pomożemy!).

Bamberg – gdzie zjeść

Bamberg jest świetnym miejscem, by poznać klasyczną kuchnię frankońską. Wszystkie knajpy, do menu których zajrzeliśmy, mają klasyki, imponująco wyglądające na talerzach – pieczoną wieprzowinę z chrupiącą skórką, sznycle, kluski ziemniaczane.

Wieczorem i w weekendy trudno o wolne miejsce w restauracjach. Warto mieć rezerwację, inaczej pozostaje liczyć na łut szczęścia, że akurat ktoś w tym momencie zwolni miejsce.

Tym sposobem trafiliśmy do Scheiners am Dom. Restauracja połączona z hotelem powstała tu pod koniec XIX wieku. Budynek kupił znany winiarz Scheiner, a sława tutejszej kuchni rozchodziła się po całej okolicy.

Scheiners am Dom - restauracja z kuchnią frankońską w Bambergu

Scheiners am Dom - restauracja z kuchnią frankońską w Bambergu

Siedząc na zewnątrz, na długich ławkach, śmialiśmy się z sąsiadami, wymieniając się od czasu do czasu komentarzami, szczególnie, że uwagę wszystkich dookoła przykuwał bernardyn Anton, oczy którego smutniały, jak tylko jego wzrok zatrzymywał się na talerzach siedzących obok niego ludzi.

Bamberg - bernardyn, spotkany w restauracji Scheiners am Dom

Anton plątał smycz, przeciskając się pomiędzy ławkami, licząc na odrobinę szczęścia oraz wzdychając głośno do kości i sosów, pozostawianych na talerzach.

Mimo ogromnego ruchu, obsługa była bardzo miła, mówiła również w języku angielskim, a jedzenie i piwo szybko pojawiało się na stołach.

Scheiners am Dom

Katzenberg 2, Bamberg

Najbardziej spodobały mi się tawerny przy browarach miejskich. Swojski klimat, piwo warzone na miejscu, pyszne jedzenie. Im dalej od Centrum, tym miejsca stawały się mniej turystyczne.

W Dzielnicy Ogródków, tam gdzie mieszkaliśmy, byliśmy w cudownym miejscu – Mahrs Bräu.

Karmią też wyśmienicie! Tradycyjna kuchnia frankońska w bardzo dobrym wydaniu. Dość krótkie menu, ale jestem przekonana, że z każdej zamówionej pozycji będziecie zadowoleni!!!

Mahrs Bräu - serwuje klasyczną kuchnię frankońską
Schäufele, z kluską ziemniaczaną
Mahrs Bräu - serwuje klasyczną kuchnię frankońską
Dziczyzna w sosie piwnym, z kluską ziemniaczaną

Jeśli szukacie miejsca z historią, które pielęgnuje tradycje warzenia piwa oraz kulinarne – to będzie dobry adres.

Mahrs Bräu

Wunderburg 10, Bamberg

Bamberg – jak dojechać

  • pociągiem

Bamberg jest bardzo dobrze skomunikowany z wieloma miastami – sporo jest połączeń bezpośrednich lub np. z jedną przesiadką. My jechaliśmy z Norymbergi – 45 minut, bilet kosztuje 11,90 EUR. W aplikacji Deutsche Bahn można sprawdzić połączenia, ceny biletów oraz kupić bilety (można również w kasie lub automacie na dworcu kolejowym).

  • samochodem

W przypadku podróży samochodem warto sprawdzić kwestię parkingu – przed hotelem, apartamentem lub w miejscu, gdzie zarezerwowaliście sobie pokój.

  • rowerem

Nie ustaję się zachwycać trasami rowerowymi w Niemczech – są bardzo dobrze przygotowane pod kątem nawierzchni, oznaczone, prowadzą po malowniczych zakątkach każdego regionu. My wynajmujemy rowery okazjonalnie, natomiast dla Szymona i Agaty, z bloga Znaj Kraj, to sposób na podróżowanie i poznawanie kraju. Byli we Frankonii w tym samym czasie, co my, pokonując niespiesznie piękną trasę wzdłuż rzeki Men. Zazdroszczę im widoków po drodze – oni mieli okazję zatrzymać się we wszystkich miejscach, które chwytały za serce, a które my widzieliśmy z okien pociągów lub autobusów.

Podróżując rowerem, pamiętajcie, że Bamberg leży na wzgórzach. Wjechać rowerem na górę, np. do Katedry, to nie lada wyczyn. W takich momentach zawsze podziwiam kondycję i samozaparcie osób, które pokonują każde nachylenie drogi i strome zakręty, nie rezygnując z wybranego środka lokomocji.

Noclegi w Bambergu

Mieliśmy nocleg w Hotelu Am Brauerei Dreieck. Duży, przestronny pokój, z bardzo wygodnym łóżkiem. Kawa, herbata, woda są do dyspozycji gości przez całe czas. Rano są serwowane proste śniadania – bułeczka, jogurt, pasztety i dżemy w słoiczkach.

Byliśmy zachwyceni okolicą – bardzo blisko do kilku knajp (karmią pysznie!), 2 browarów, 10-15 minut spacerem do Starego miasta, 20 minut piechotą na Dworzec kolejowy, bardzo spokojna okolica.

Jeśli nie będzie tu wolnych miejsc (hotel nie jest duży) albo zależy wam na pokoju/mieszkaniu w innej dzielnicy, można sprawdzić oferty na Booking.com (ponad 70 ofert) lub Airbnb.

WSZYSTKIE NASZE POSTY Z FRANKONII

Frankonię odwiedziliśmy na zaproszenie Niemieckiej Centrali Turystycznej.

Jeśli spodobał Ci się ten post i chcesz być na bieżąco, to po więcej informacji, inspiracji, ciekawostek zapraszamy na   Facebook, Instagram Twitter - do zobaczenia!
pokaż więcej
Load More In Na weekend

Skomentuj

Jedna odpowiedź

  1. Mrotschny

    26 lipca 2018 at 9:41 am

    Byliśmy kilka razy w okolicy, ale siedzieliśmy głównie w lasach tj. wspinając się na Frankenjurze ;-) Mam na oku ten Bamberg i podczas któregoś z kolejnych wypadów na pewno odwiedzimy. Twój post na pewno nam się przyda :-)

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Loading Facebook Comments ...

Zobacz także

Rothenburg ob der Tauber – Szlakiem Romantycznym przez Frankonię

Ach Rothenburg, Rothenburg… Najbardziej romantyczne miasto na naszej trasie po&…